De psychologie van de dieetindustrie: waarom bepaalde diëten zo populair zijn.

Even een stukje uitleg over reclame in het algemeen. Aan het maken van reclame gaat uitgebreid psychologisch onderzoek vooraf. Hoe bereik ik mijn doelgroep, welke trucs kan ik toepassen, waardoor het gevoel ontstaat dat mijn doelgroep mijn product nodig heeft? Dat is overigens heel legaal en in feite dus ook niets mis mee. Wij, als consument, willen graag geloven dat reclame geen enkele invloed heeft op ons. Maar reclame werkt vooral op onbewust niveau. Hierdoor ontstaat het gevoel dat we het aangeprezen product ook écht nodig hebben en dus een bewuste aankoop doen. Zo werkt het natuurlijk ook bij diëten.

Er bestaan vele tientallen diëten, maar lang niet ieder dieet wordt ‘een hype’.Waarom werden het Montignac, Sonja Bakker en Dr. Frank dieet, om er maar een aantal te noemen, dat dan ineens wel? Het zijn toch drie totaal verschillende diëten, met heel afwijkende voedingsrichtlijnen. Maar dat lijkt niets uit te maken, ze zijn allemaal razend populair geworden. Hoe kan dat, wat zijn de overeenkomsten? Een ding hebben ze in ieder geval gemeen: je valt er, zeker in het begin, goed mee af. Maar daar zou de vergelijking dan ook mee moeten ophouden, zo op het eerste gezicht. Maar er is nog een overeenkomst waar je misschien niet zo gauw aan zou denken. Dat is het feit dat al deze ‘dieetgoeroes’ gebruik maken van dieetvoorschriften die, in zowel de keuze en samenstelling van het voedsel als in de voorgeschreven tijd van de dag, strikt opgevolgd moeten worden. Dat betekent dus, dat niet het dieet zelf – want alle drie totaal verschillend – maar de strikte dieetvoorschriften, de kracht zijn van het grote succes. Deze voorgeschreven eetregels, inclusief de recepten en boodschappenlijstjes, zijn het houvast voor de vele mensen, meestal vrouwen, die al zo vaak en zo lang tevergeefs op dieet geweest zijn. Want door het strikt naleven van de dieetregels, kan je tenminste niet meer ‘de fout ingaan’ en dat voelt veilig. Dat is de belangrijkste reden waarom dit soort diëten zo populair zijn. Bovendien is de bedenker van het dieet iemand waarmee je je kan identificeren of die deskundigheid uitstraalt. Dat schept vertrouwen en hoop, waardoor het gevoel ontstaat dat het dit keer écht gaat lukken. En daar zijn deze ‘goeroes’ en hun marketingadviseurs heel goed van op de hoogte. Daarom maken zij ook alle drie gebruik van dezelfde ‘psychologische marketingtruc’. Zij  spelen in op een verschijnsel dat in de psychologie ‘aangeleerde hulpeloosheid’ wordt genoemd.

Lijnen…een gewichtig probleem!

Je hebt waarschijnlijk, zoals miljoenen vrouwen, door de jaren heen al een klein vermogen uitgegeven aan dieetboeken, diëten, lijngroepen en wondermiddeltjes, die je een slank, gezond en gelukkig leven voorspiegelden, uiteraard op voorwaarde dat je je exact hield aan de voorschriften. Je hebt waarschijnlijk tot je teleurstelling al vaker ervaren, dat het resultaat over het algemeen slechts tijdelijk was. Je hebt jezelf ongetwijfeld regelmatig de schuld gegeven van het feit dat je je niet meer aan het dieet kon houden. Dat je verstoord eetgedrag, zoals snaaineigingen en eetbuien ontwikkelde. En dat je gewicht langzaam maar zeker weer omhoog ging, zodra je niet meer strikt volgens je dieetvoorschriften at. Je denkt waarschijnlijk ook al heel lang dat je een probleem met eten hebt, maar in feite heb je een probleem met het niet kunnen volhouden van een dieet. Daaraan ben jij niet schuldig, het ligt aan het lijnen en de diëten op zichzelf, al zul je dat misschien niet kunnen of willen geloven.

Waarom ga je er als vanzelfsprekend vanuit dat jij fout bent, wanneer je lichaam alleen maar vraagt om voldoende voedsel? Waarom vind je het normaal, dat je na een weekend, feestje of vakantie, waarin je even niet volgens je dieetvoorschriften hebt gegeten, weer aankomt? Zolang dat alleen vocht is dat binnen 1 of 2 dagen weer weg is, is er niets aan de hand. Maar als je werkelijk een flink aantal kilo’s aankomt na een weekend of vakantie, die er niet zo gemakkelijk weer afgaan, is de kans groot dat je stofwisseling door het regelmatig lijnen erg traag is geworden. Je lichaam gaat dan zodra er meer calorieën binnenkomen, hamsteren om het tekort aan brandstof aan te vullen. Als dit bij jou het geval is, geef je in feite zelf al aan dat meer eten dan je volgens je dieet mag, meteen resulteert in aankomen. Met andere woorden: je zult dus altijd volgens een dieet moeten leven om niet meer aan te komen. En dat is pas ècht ongezond, omdat dit vaak veel te weinig is voor je lichaam om goed te kunnen blijven functioneren. En te weinig eten en/of te weinig vet binnenkrijgen kan gevaar opleveren voor je gezondheid. Dat is dus geen al te best nieuws, meer hierover vind je in dit artikel.

Maar het goede nieuws is, dat je echt geen dieet hoeft te volgen om op een voor jouw lichaam gezond gewicht te komen én te blijven. Meer informatie hierover vind je op mijn eigen site.

Voeding beheerst ons leven

Zo luidt de kop van een artikel in de Telegraaf van 22 augustus 2011. “Als het op voeding aankomt doen we maar wat. We eten omdat we troost of steun zoeken en als gevolg van stress en frustratie. Of we zijn heel kieskeurig uit angst om aan te komen.  Twee op de drie vrouwen tussen de 25 en 45 jaar heeft een verstoorde relatie met voeding. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek. Deze vrouwen zijn veel bezig met hun gewicht, gezondheid en voeding. Ze hebben geen eetstoornis maar wel een ongezonde manier van eten”.

Het klinkt alsof dit een probleem is dat pas de afgelopen jaren is gaan spelen. Maar in 1996 was mij dit al opgevallen bij veel vrouwen die ik begeleidde. Daarom heb ik daar destijds een klein onderzoekje naar gedaan. De uitkomst hiervan (dezelfde als bij het Amerikaanse onderzoek) heb ik later ook in mijn boek RE(d)T je gewicht verwerkt, dat ik speciaal geschreven heb voor vrouwen met dit probleem. Hieronder een fragment uit dit boek.

“Voor deze enquête vulden drieëntwintig gewone vrouwen in de leeftijd van 22 tot 58 jaar anoniem een uitgebreid enquêteformulier in. Met ‘gewone’ vrouwen bedoel ik hier, zoals gezegd, vrouwen die niet leden aan een officiële eetstoornis. Zeven van deze vrouwen hadden een normaal gewicht met een BMI tussen de 20-25. Één vrouw scoorde zelfs net even boven de categorie ondergewicht met een BMI van 19 (!). Zes vrouwen hadden een licht tot matig overgewicht met een BMI tussen de 25-28. De overige elf vrouwen hadden een duidelijk overgewicht ofwel obesitas, met een BMI tussen de 30-37. Morbide Obesitas, de ernstigste vorm, met een BMI hoger dan 40 kwam bij deze vrouwen niet voor.

Werk aan je zelfbeeld en val af!

‘Focus je niet alleen op gezond eten en sporten als je wilt afvallen. Een positief zelfbeeld is minstens zo belangrijk”.

Dit is de kop van een artikel in de Telegraaf waar ik het volkomen mee eens ben. Uit onderzoek blijkt dat het opbouwen van een positief zelfbeeld erg belangrijk is om te kunnen afvallen. Dit is als gewichtscoach en trainer ook al jaren mijn eigen ervaring. Daarom is mijn begeleiding altijd gericht op het ontwikkelen van meer zelfvertrouwen door te werken aan een positief zelf- en lichaamsbeeld. Alleen zo bouw je een stevig innerlijk fundament op waardoor je meer vertrouwen in jezelf en je lichaam krijgt.

Wil jij ook op deze manier afvallen, lees dan mijn boek RE(d)T je gewicht waarin deze aanpak uitgebreid beschreven staat. Een fragment uit mijn boek:

Je zelfbeeld:

Stigmatisering: Dikke mensen zijn lui

Het onderstaande blog is geschreven door Angelouise

Als volle vrouw heb ik regelmatig gehoord dat ik maar op dieet moest en boven al, dat ik met mijn luie kont van de bank moest komen en eens wat aan sport moest gaan doen. Diëten is iets bijzonders, hoeveel je ook op je eten let, het wil niet zeggen dat je afvalt. Ik zou er zeker een blog over kunnen schrijven, maar ik wil me vandaag richten op het sporten. Wie heeft bedacht dat volle mensen lui zijn? Het is een stigma, waar je moeilijk vanaf komt. Natuurlijk er zijn luie dikkertjes , maar niet elke dikke vrouw is lui, zo is ook niet elke luie vrouw dik. Wetenschappers zijn nog steeds aan het onderzoeken, waar je dik van word en er is gebleken dat sport en eten niet de enige factoren zijn. Toch als volle vrouw word ik regelmatig geconfronteerd met stigma’s. Stigma’s zijn niet altijd negatief. Je hebt ook de vooroordelen dat volle vrouwen gezellig zijn. Maar dat bedoel ik niet. Wanneer mensen mij becommentariëren, luister ik, ik denk na en probeer de goede dingen uit te voeren.

Mijn hele leven heb ik veel gesport, zwemmen en waterpolo zijn daarbij mijn hoofd-sporten, maar wanneer er op het werk een toernooi was van voetbal, basketbal, of andere balsporten dan kon je mij zeker in een sport tenue mijn best zien doen. Sport is heerlijk, niet alleen doordat je je spieren voelt, je lekker uit kan leven en het goed is voor je lijf. Sport is ook gezellig. Vooral in een team een prestatie leveren geeft verbroedering.
Ook sport heeft zijn mindere kanten. Als volle vrouw vind ik het soms lastig om te sporten. Hoewel ik lekker in mijn vel zit, moet ik bekennen dat mijn lichaam kuren heeft. Ik merk dat ik nu schrijf dat ik daar als volle vrouw last van heb, maar het zou best kunnen dat ik wanneer ik slank zou zijn tegen dezelfde problemen zou lopen. Natuurlijk is het waar dat gewicht je gewrichten nog meer belast, daarom is het belangrijk de juiste sport te kiezen. Ouderdom brengt zo zijn kwalen, of je nu dik of dun bent, je leert lichaam kennen en merkt wat wel en niet kan. Sporten is een essentieel iets, maar welke sport past het beste bij je, wat vind je lijf lekker om te doen en waar haal je je persoonlijke voldoening uit?
In het oude Duitsland werden kinderen getest op hun lichamelijke talenten en daar werd hun sport op uitgekozen. Soms vraag ik mij af of ze dit ook in Nederland hebben. Een soort sport-test om te kijken wat voor jouw lichaam het beste is. Ieder heeft zijn mogelijkheden en onmogelijkheden, het wil niet zeggen dat wanneer je lichamelijke problemen zou krijgen bij de ene sport je dat bij de andere ook zou krijgen. Sporten die ik vroeger geweldig vond als, voetbal, basketbal en streetdance bleken voor mijn voeten een probleem. Al op jonge leeftijd kreeg ik de tip om te gaan zwemmen, goed voor de hypermobiliteit, de rug en daardoor zou ik geen last hebben van een aangeboren vervorming van mijn hiel-benen. Ik had het geluk dat ik ook een talent had voor zwemmen en heb dat in mijn leven dan ook heel veel gedaan. Eerst wedstrijdzwemmen en daarna jarenlang waterpolo, tot schouder blessures roet in het eten gooide. Waterpolo moest ik gedag zeggen zelfs gewoon zwemmen wilde niet meer.

Waarom acceptatie van je overgewicht belangrijk is!

Een reden om af te willen vallen is voor veel vrouwen vaak dat ze slank(er) willen zijn. Omdat je bijvoorbeeld over een poosje een bruiloft hebt, op vakantie gaat of op zoek bent naar een nieuwe baan. Of omdat het weer zomer wordt en je er goed, dus slank, wilt uitzien in je bikini of badpak en zomerkleren. Als je deze redenen om af te willen vallen eens goed bekijkt, zul je zien dat ze allemaal te maken hebben met acceptatie. Of je accepteert jezelf niet met je huidige gewicht, of je bent bang dat anderen je niet zullen accepteren zoals je bent. Toch heeft het afvallen in het verleden om die redenen duidelijk geen effect gehad. Anders had je je doel, het bereiken van je streefgewicht, allang bereikt en bovendien behouden. Het afwijzen van jezelf en de angst voor afwijzing door de ander heeft er dus alleen maar voor gezorgd dat je uiteindelijk weer aankwam. Daarom is het belangrijk, dat je jezelf eerst gaat leren accepteren mét het lichaam dat je nu hebt. Maar let op: jezelf met je huidige gewicht accepteren betekent niet dat je je daar dan ook maar bij moet neerleggen. Acceptatie is actief, neerleggen bij is passief.

 ‘We kunnen niets veranderen tenzij we het eerst aanvaarden’

Maar hoe kun je je lichaam leren accepteren, terwijl je er helemaal niet tevreden mee bent? Allereerst door te erkennen dat het lichaam dat je nu hebt, het enige is dat je ooit zult hebben. Je zult er je hele leven mee moeten doen, dus kun je het maar beter goed leren verzorgen. Je lichaam zorgt immers ook goed voor jou, door jou zo goed mogelijk te laten functioneren. Zelfs wanneer je je lichaam regelmatig tegenwerkt door het volgen van allerlei populaire diëten. Jouw lichaam is uniek en niemand heeft exact hetzelfde lichaam als jij. En ook jij zult nooit exact hetzelfde lichaam als iemand anders kunnen hebben, wat de maatschappij in het algemeen en de afslankindustrie in het bijzonder je ook voorspiegelen. Dit eerst voor jezelf erkennen is heel belangrijk, omdat je nu eenmaal niets kunt veranderen, in dit geval je huidige lichaam, tenzij je het eerst aanvaardt. Want wat er niet is, kun je natuurlijk ook niet veranderen. Dit betekent overigens niet, dat je er dan ook niets meer aan zou willen of mogen wijzigen. Het is heel normaal en menselijk dat je er lichamelijk graag zo goed en verzorgd mogelijk uit wilt zien.

Zelfvertrouwen en je gewicht.

“Van alle oordelen die wij in het leven vellen is er géén zo belangrijk als het oordeel dat wij over onszelf vellen”. (Nathaniel Brandon)

Het hebben van een laag zelf- en lichaamsbeeld heeft vooral te maken met een gebrek aan zelfvertrouwen, niet durven zijn zoals je werkelijk bent. Daarom probeer je vaak door af te vallen je zelfvertrouwen te verhogen. Je vindt jezelf over het algemeen pas écht de moeite waard als je slank(er) bent en bent ervan overtuigd dat anderen dat ook zullen vinden. Maar als het lijnen weer mislukt en je bijvoorbeeld weer aankomt, zakt je toch al lage zelfwaardering nog meer. Met als gevolg dat je je regelmatig zorgen maakt over je uiterlijk en je in gedachten bijna voortdurend bezig bent met voedsel, eten en je gewicht.

Maar afvallen als zodanig kan nooit jouw zelfvertrouwen blijvend verhogen en je innerlijke onzekerheden wegnemen. Want zelfvertrouwen heeft niets te maken met hoe je eruit ziet of hoeveel je weegt, maar alles met degene die jij vanbinnen werkelijk bent. Gebrek aan zelfvertrouwen kan een gevolg zijn van je opvoeding. Daarom is het belangrijk onderscheid te leren maken tussen hoe jij werkelijk bent en het onjuiste zelfbeeld dat je, vaak onbedoeld of onbewust, door je ouders en andere belangrijke mensen in je leven mogelijkerwijs is aangepraat.