Schuldgevoelens en (di)eten!

Geen enkel ander gevoel steekt waarschijnlijk vaker de kop op, als je aan het lijnen bent, dan schuldgevoel. Je schuldig voelen omdat je gezondigd, gesmokkeld of gesjoemeld hebt met je dieet, door stiekem toch iets te eten wat niet mocht. Als je de vorige zin nog eens goed leest, begrijp je ook meteen waarom je je zo voelt. De woorden ‘zondigen, smokkelen, sjoemelen, stiekem en niet mogen’ verwijzen altijd naar strafbaar gedrag, naar het overtreden van een regel of verbod. Bij een normaal ontwikkeld geweten volgt dan automatisch een schuldgevoel.

Schuldgevoelens ontstaan wanneer we in conflict komen met ons geweten, met onze eigen opvattingen over goed en kwaad. Als we heel jong zijn, is ons geweten nog niet zo ontwikkeld en functioneren onze ouders als een soort extern geweten. Wanneer we bijvoorbeeld net met onze mollige vingertjes een kopje van de tafel wilden trekken of een koekje van de schaal pakken, spraken onze opvoeders op bestraffende toon tegen ons. Met kleine duidelijke zinnetjes zoals: ‘Nee…. nee, dat mag niet’ en ‘Uh uh pas op, niet aankomen.’ Zolang onze ouders in de buurt waren, luisterden we meestal wel. Maar zodra zij, en daarmee ons geweten, wegliepen, trokken we alsnog het kopje van de tafel of pikten toch een koekje van de schaal. Als we op latere leeftijd iets deden dat volgens onze opvoeders fout of slecht was, werden ze pas echt boos en kregen we soms zelfs straf. Ze zeiden dat wij ons voor ons gedrag moesten schamen. We werden op z’n minst heel duidelijk gewezen op wat we verkeerd gedaan hadden, moesten daarvoor spijt betuigen en vooral beloven dat we het niet nog eens zouden doen. Op deze manier brachten onze opvoeders ons het verschil bij tussen goed en kwaad en tussen wat hoort en niet hoort. Zo ontwikkelde ons geweten zich en verinnerlijkten wij uiteindelijk wat we geleerd hadden tot onze eigen normen en waarden. Wanneer we als ouder kind de ouderlijke regels overtraden, voelden we ons schuldig van binnenuit. Een onprettig en onrustig gevoel. Het is dan ook uit angst voor schuldgevoel dat we als kind iets niet doen wat niet mag. Wanneer wij als volwassenen onze eigen regels overtreden, legt ons geweten ons direct een innerlijke straf op in de vorm van schuldgevoel.

Dit gevoel ontstaat doordat je iets doet wat volgens jezelf niet mag. Schuldgevoel is niets anders dan een zelfveroordeling, een strijd tussen enerzijds je geweten (dat wat niet mag) en anderzijds eigenbelang (dat wat je zelf graag wilt). Het bekende gevoel dat de kop opsteekt, wanneer je te veel snoept of iets dat niet mag toch gegeten hebt. Het is een voortdurend gevecht met je eigen ik, een tweestrijd in jezelf. Een strijd waardoor je alleen maar meer gespannen en ontevredener wordt en vooral ook moedeloos, want schuldgevoel lost helemaal niets op. Je raakt verstrikt in een doolhof van wisselende gevoelens, waardoor je  voortdurend in een cirkel denkt. Je vraagt jezelf af of het fout was dat je gezondigd hebt en geeft tegelijkertijd je eigen antwoord: ‘Ja dat was fout, ik hoor niet te zondigen als ik op dieet ben’, omdat dit inmiddels een rotsvaste overtuiging geworden is. Een zelfondermijnende gedachte, die maakt dat jij jezelf steeds weer opnieuw veroordeelt als je eet wat je niet mag eten. Het is niet alleen een vervelend gevoel, het is tegelijkertijd ook zinloos als het gaat om je eetgedrag. Ten eerste omdat het al gebeurd is en je het dus niet meer kunt terugdraaien. Maar vooral ook zinloos omdat de vele schuldgevoelens die je ervaren hebt in eerdere lijnperiodes je blijkbaar nooit geholpen hebben om je eetgedrag blijvend te veranderen. Anders had je allang je streefgewicht behaald en behouden.

Om minder last van schuldgevoelens te hebben, zul je daarom vrede moeten sluiten met jezelf. Om dit te kunnen, zul je eerst moeten uitzoeken wat maakt dat jij een schuldgevoel krijgt wanneer je teveel of niet volgens dieetvoorschriften eet. Vraag jezelf ook eens af waaraan je je eigenlijk schuldig maakt wanneer je ‘illegaal’ eet of snoept. Vraag je eens af hoe je bent gekomen aan de overtuiging dat eten en snoepen een strafbaar feit is. Wie heeft je dat aangepraat en waarom? Op enig moment in je leven ben je op die manier over je eetgedrag gaan denken en heb je deze zelfondermijnende overtuigingen ontwikkeld. Achterhaal wanneer en waarom dat gebeurde, dat zal je helpen bij het ombuigen van die overtuigingen. Ook hier kan de RET-methode je goed bij helpen.

Dit is een fragment uit mijn boek: RE(d)T je gewicht. Meer lezen?

Over yvonnevdhout

Ik ben gewichtscoach/trainer en auteur van het boek RE(d)T je gewicht, een realistische kijk op en aanpak van overgewicht. Ik ben van mening dat het volgen van (populaire) diëten, je niet helpen om blijvend af te vallen. Erger nog, juist mensen die regelmatig een dieet volgen worden uiteindelijk vaak zwaarder dan vóór het dieet. Het goede nieuws is dat dit niet aan jou ligt, maar aan de diëten zelf. Meer info over mij en mijn visie op afvallen vindt je op mijn site: www.redtjegewicht.nl
Dit bericht werd geplaatst in Gewichtige verhalen en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s